Veelgestelde vragen aan Marc Pennartz

Hoe lang heb je aan Moscow Hearts gewerkt?

Fabian Bartels is journalist. Je bent zelf journalist. Ben jij Fabian Bartels? 

Zitten er autobiografische elementen in Moscow Hearts?

Waar speelt het verhaal zich af?

Komen er personages in je boek voor die echt bestaan? 

Waarom schrijf je thrillers?

Welke thrillerschrijvers hebben je beïnvloed? 

Hoe waren de reacties op het boek?

Komt er een vervolg op Moscow Hearts? 

Hoe kan ik Moscow Hearts bestellen?

Hoe lang heb je aan Moscow Hearts gewerkt?
"Het idee ontstond in het najaar van 2002. Daarna heb ik nog enige research gedaan en de plot, de subplots en de karakters uitgewerkt. In februari 2003 ben ik met het echte schrijven begonnen. Dat deed ik elke ochtend tussen zes en acht, zes dagen per week. Op die manier kwam mijn reguliere werk niet in het gedrang, en bovendien blijft de telefoon op dat tijdstip stil. De eerste ruwe versie was klaar in de herfst van dat jaar. Vervolgens heb ik het zaakje diverse malen bijgeschaafd. Maart 2004 had ik een versie die ik geschikt vond voor uitgave."

Fabian Bartels is journalist. Je hebt zelf lang als journalist gewerkt. Ben jij Fabian Bartels?
"Hij is zeker geen kloon van mezelf. Onze overeenkomsten zijn eerder cosmetisch: hetzelfde beroep, dezelfde liefhebberijen. Ik ken ook zijn omgeving goed. Maar Fabian heeft een andere sociale achtergrond en ook een ander karakter - ik zou zelf nooit naar Rusland vertrekken om een potentiële moordenaar op te sporen. En anders dan bij Fabian, zijn mijn ouders nog springlevend."

Zitten er autobiografische elementen in Moscow Hearts?
"Elk boek bevat, al of niet verborgen, elementen die komen uit het leven van de schrijver. Dat is onvermijdelijk. Zelfs al doe je enorm je best om een wereld te scheppen die niet lijkt op de jouwe, dan nog wordt je keuze om zaken op een bepaalde manier te laten gebeuren, beïnvloed door jou als persoon. Moscow Hearts speelt zich gedeeltelijk af op locaties die ik ken uit mijn eigen leven, en veel onderwerpen die er in voorkomen, hadden al mijn interesse voor ik erover besloot te schrijven, maar wat er met Fabian Bartels en Lennart Palm gebeurt, is mij nooit overkomen. Gelukkig maar."

Waar speelt het verhaal zich af?
"Hoofdpersoon Fabian Bartels woont in Oirschot, het Brabantse dorp waarin ik zelf vele jaren haast dagelijks kwam. Het is typisch zo'n dorp waarin iedereen elkaar kent én in vertrouwen neemt, uiteraard onder het mom van 'dit mag je niet doorvertellen'. Zo ontstaan er van die collectieve geheimen, die iedereen kent maar niemand uitspreekt. Heerlijk! De twee andere karakters waarop het boek gebouwd is, zitten in Eindhoven. Wat mij betreft een tamelijk lelijke, anonieme stad, maar de mensen die er wonen schijnen het toch goed naar hun zin te hebben. Verder speelt Moskou, waar ik meerdere malen ben geweest, een belangrijke rol in het boek. Tegenwoordig is dit voormalige arbeidersparadijs een paradijs van praalzucht waarin dure juwelen en poenerige auto's een voortdurend gevecht om aandacht voeren, met buitenwijken die een almaar uitdijende hel van hoogbouw vormen. Dat was overigens wel iets minder in de tijd dat ik het boek schreef. Bijrollen in het boek worden gespeeld door Tilburg, Den Bosch en Amsterdam. In Tilburg heb ik gestudeerd, in Den Bosch gewoond en gewerkt, en in Amsterdam ben ik ooit naar de Chinees geweest."

Komen er personages in het boek voor die echt bestaan?
"Nee. Maar dit sluit niet uit dat sommige karakters kunnen lijken op personen die wel echt bestaan. Om een romanfiguur levensecht te maken, moet je - bewust of onbewust - uit gaan van bestaande mensen. Maar door de eigenschappen van meerdere mensen te combineren, creëer je toch andere figuren dan bestaande. Oirschottenaren kunnen dus gerust zijn: de bodes van hun gemeente lijken in werkelijkheid niet op Vogel en Bergman."

Waarom schrijf je thrillers?
"Typisch Nederlands dat je je moet verantwoorden voor het feit dat je thrillers schrijft en niet zogenaamde echte literatuur. Op de eerste plaats schrijf ik misdaadromans omdat ik ze graag lees. Maar ook omdat de thriller een ideaal genre is voor iemand met een journalistieke achtergrond: als je de crime passionel buiten beschouwing laat, zijn misdrijven niet los te zien van tijd en locatie, de basiselementen van de journalistiek. Via een thriller kun je heel goed weergeven in wat voor maatschappij je leeft, en hoe mensen met elkaar omgaan. Ik vind dat veel interessanter dan de introspectie die de zogenaamde echte literatuur uit Nederland vaak kenmerkt. Iemand zei ooit - ik weet niet meer wie - dat als mensen over honderd jaar willen weten hoe wij in 2004 samenleefden, zij eerder een thriller ter hand zullen nemen dan een literair boek uit die tijd. Er zijn ook literaire schrijvers die hun tijdsbeeld goed vastleggen, maar ik denk toch dat die stelling klopt."

Welke thrillerschrijvers hebben je beïnvloed?
"Van bijna elk boek dat ik ooit gelezen heb, heb ik iets meegepikt. Al was het maar hoe het niet moet. De eerste misdaadverhalen die ik las waren Maigrets. Simenon wordt vaak afgedaan als een broodschrijver, maar dat is een miskenning van zijn talent. Zijn sfeertekeningen van Parijs vind ik nog altijd prachtig, de karakterschetsen zijn overtuigend en de plots zijn ook bepaald niet slecht. Maar de meeste indruk op mij maakten toch de tien Martin Beck-romans, waarin Sjöwall en Wahlöö met een fileermes de moderne tijd te lijf gaan. Die boeken zijn nu dertig tot veertig jaar oud, en hebben vrijwel niets van hun kracht verloren. Van meer recente datum vind ik Henning Mankell erg goed, al lijkt diens Kurt Wallander soms wel veel op Martin Beck. Mankell kan met bijzonder weinig woorden akelig veel zeggen; 'Labyrint', een thriller zonder Wallander, is meesterlijk in dat opzicht. Mijn favorieten zijn dus Europees. Amerikaanse thrillers lees ik beduidend minder. Ik heb een lichte aversie tegen de opdringerige cultuur van de Amerikanen, hoe goed sommige van hun schrijvers ook zijn."

Hoe waren de reacties op het boek?
"De lezersreacties waren uitstekend. Hoewel ik natuurlijk niet alle lezers persoonlijk ken, heb ik niemand horen zeggen dat het boek tegenviel of eerder middelmatig was. Ook op Crimezone.nl verscheen een juichende lezersbespreking. Jos van Cann, één van de meest gerespecteerde thrillerkenners in Nederland, schreef een heel positieve recensie in De Limburger. Het boek belandde ook in de Thrillergids van Vrij Nederland. De bespreking daarin was lauw en oppervlakkig. De auteur liet zich ietwat denigrerend uit over het feit dat het verhaal zich in Brabant afspeelde. Ook dat Internet een grote rol in het boek speelde, beviel hem niet. Het kwam over als een schrijver van een autoboek verwijten dat hij het over vierwielige voertuigen heeft. Uiteindelijk gaf VN me nog één ster, wat beter is dan het complete oeuvre van Baantjer, maar toch... sindsdien neem ik recensies in Vrij Nederland met een ferme korrel zout."

Komt er een vervolg op Moscow Hearts?
"Niet op het verhaal zelf: dat is verteld. Maar ik ga zeker een tweede thriller schrijven, en ik sluit niet uit dat ik sommige personages uit Moscow Hearts opnieuw gebruik. Ik heb een la vol mogelijke plots, en die la gaat onherroepelijk weer open."

Hoe kan ik Moscow Hearts bestellen?
"Het boek is in 2009 heruitgegeven door Lulu. Je kunt het rechtstreeks via hun website bestellen. Hoewel het boek een ISBN-nummer heeft en dus ook via een boekhandel te krijgen moet zijn, gaat het altijd sneller via Lulu."